مصطفى النوراني الاردبيلي

195

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

1 - انواع غير دارويى كه غالبا زينتى بوده ، دمبرگ جوان بعضى از آنها به مصرف تغذيه و تهيه كمپوت و مربا مىرسد . به‌علاوه كمى ملين است مانند گونه‌هاى زير : rh . ribes l . rh . compactum l . rheum undulatum l . گونه اخير در منطقه وسيعى از دشتها و نواحى كوهستانى ايران مىرويد و به ريواس يا ريباس موسوم است . 2 - انواعى كه داراى اثر مسهلى و مصارف درمانى در پزشكى مىباشند و مهمترين گونه‌هاى آنها به شرح زير است : rh . officinale h . bn ) ريوند چينى ) rh . palmatum l . ريوند چينى گياهى با رشد زياد و داراى ساقه‌اى به طول متجاوز از 2 متر است ساقه زيرزمينى آن مانند گونه‌هاى ديگر اين گياه درون زمين باقى مىماند و موجبات پيدايش برگ و اعضاى هوايى گياه را در هر سال فراهم مىآورد . برگهاى آن بسيار و داراى ظاهر پنجه‌اى موجدار كامل يا دندانه‌دار و يا لوب‌دار است . روبارب‌هاى افىسينال ، گلهايى به رنگ مايل به زرد يا قرمز دارند . برگهاى آنها اكثرا بزرگ ولى در هر حال داراى شكل متمايز در گونه‌هاى مختلف است . برداشت محصول : زمان برداشت محصول در نواحى مرتفع معمولًا ماه شهريور است . عمل خشك كردن قطعات در برخى از مناطق مرطوب ، درون كلبه‌هاى چوبى با افروختن آتش صورت مىگيرد . عده‌اى معتقدند كه برداشت محصول بايد از ريزوم‌هاى 10 ساله صورت گيرد ولى آنچه كه متداول است استفاده از ريزوم‌هاى گياه 6 ساله مىباشد . صور دارويى : ريوند چينى براى مصارف مختلفى به شرح زير مورد استفاده‌هاى درمانى قرار مىگيرد به‌عنوان مقوى ، ملين و مسهل .